Chùm ảnh: Trung Thu xưa của người Việt

Đèn lồng, đèn ông sao, đèn cá chép treo đầy các cửa hàng, trẻ em háo hức, hàng bánh trung thu tấp nập,... vài chục năm trước, người Việt Nam cũng đã có những ngày hội trăng tròn ấm áp và tưng bừng không kém.

Những bức ảnh quá khứ, dù trắng đen, vẫn diễn tả được sự lung linh sắc màu của lồng đèn giấy kính, sự nhộn nhịp của ngày Trung thu, gắn liền với ký ức tuổi thơ mỗi người lớn.

Những chiếc lồng đèn sặc sỡ hình cá chép, bươm bướm, lồng đèn xếp...

Trẻ em náo nức lựa chọn một chiếc dành cho lễ rước đèn

Những "phố lồng đèn"

Từ sầm uất

... cho đến đơn sơ vài chiếc đèn lồng, nhưng vẫn thấy rõ không khí náo nức

Cửa hàng bánh trung thu xưa

Múa lân cũng là nghi thức không thể thiếu

Khung cảnh ấm áp, đơn sơ

Người đi trẩy hội tấp nập

Bên mâm cỗ đêm trăng tròn

Dù ở thời nào, Trung thu vẫn là ngày dành cho trẻ em

Bác Hồ vui Trung thu cùng thiếu nhi

Phố lồng đèn vài chục năm trước ở thành phố lớn

Giới trẻ đi 'phượt': Muốn nói ngoa, đi xa về mà nói

Thứ tư 10/10/2012 15:31

Rất nhiều bạn đọc đã phân tích những điều vô lý trong cuốn sách này của Huyền 'chíp'.

Chỉ trong vòng vài năm trở lại đây thì những chuyến du hành mang hơi hướng có chút “bụi đời” của nhiều bạn trẻ đã có những thay đổi đến kinh ngạc.

Giới trẻ Hà Nội hiện đại theo “chủ nghĩa xê dịch” rủng rỉnh tiền bạc ngày nay dường như không cần đến cuốn sách cũ Marco Polo du ký để lên giây cót tinh thần cho mỗi chuyến đi xa. Thay thế vào đó đã có nhan nhản diễn đàn mạng “phượt” (du lịch bụi) tung hô, đủn nhau đi chinh phục thử thách mọi vùng đất, ngõ ngách, rừng thẳm núi cao trên thế giới. Chỉ trong vòng vài năm trở lại đây thì những chuyến du hành mang hơi hướng có chút “bụi đời” của nhiều bạn trẻ đã có những thay đổi đến kinh ngạc.

Nếu như trước đây chinh phục núi rừng Tây Bắc, đỉnh Phan Xi Păng, điểm cực Đông của Tổ quốc hay lang bạt xuyên Việt thì thứ “phượt trẻ con” đó có lẽ được coi chỉ dành cho  dân “newbie” (người mới bắt đầu). Xu thế “phượt” tân thời đã bắt đầu ngấp nghé vươn ra thế giới như đang là thời thượng. Tất nhiên là rất tốn tiền, vậy nên những nhóm tiên phong “đi bụi quốc tế” thuộc về lứa đàn anh thành đạt trong kinh doanh mê “phượt” có thể kể đến như Tabalo, một cách gọi đối xứng với cách chúng ta hay gọi người nước ngoài đi du lịch bụi là “Tây balô”.

Steve Tran với những bức tượng đá nổi tiếng trên đảo Phục Sinh. Đây là hòn đảo nằm ngoài khơi xa nhất có con người sinh sống ở Chi Lê.

Một số thành viên của nhóm này đã mò mẫm sang  tận Mông Cổ, thuê xe máy lớn chạy xuyên các cao nguyên xanh mướt, hình ảnh của họ đăng tải trên các diễn đàn tất nhiên là quá đẹp, hớp hồn và thôi thúc những tâm hồn trẻ mang đôi chân bay nhảy như muốn vỡ òa.

Dân đi du lịch bụi ra nước ngoài có nhiều loại, nhưng phổ biến kiểu trớt trát đi “cắm cờ” kiểu Tôn Ngộ Không đánh dấu trên cột chống trời. Ở phía Bắc, nổi tiếng đi nhiều, biết nhiều và thừa điềm đạm trên báo chí phải nhắc đến Việt Anh, tên trên mạng nhiều người biết tới là Steve Trần. Sải chân phiêu bạt của Việt Anh, chàng trai Việt cứng cáp ở độ 40 ghi dấu từ Bắc Triều Tiên đến Trung Đông, từ rừng rậm Amazon Nam Mỹ sang châu Phi, từ Tây Tạng đến thánh địa Jerusalem…

Hỏi về những quốc gia anh từng đi bụi, thì trong một vẻ rất chân thành anh “không đếm và cũng chưa bao giờ đếm”. Quan điểm anh rõ ràng, mạch lạc là đi du lịch không phải để “lấy thành tích” mà để cảm nhận, năm 2007 một tạp chí du lịch của Mỹ từng ghi danh anh “người Việt đầu tiên đi vòng quanh thế giới”.

'Xách ba lô lên và đi' đang gây nhiều tranh cãi trong giới trẻ

Tất nhiên dù là một doanh nhân làm ăn phát đạt, nhưng những nơi Steve Trần đi qua không mang những màu sắc phồn hoa, nặng mùi đô thị để shopping mua sắm như Hongkong, Paris hay London… Đó là những vùng hoang vu, ngóc ngách hẻo lánh không dành cho dân du lịch thông thường, phải kể đến như khu vực Trung Đông, Bolivia, Isarel… Trong một đoạn phỏng vấn với một tờ báo của Úc, Việt Anh bày tỏ quan điểm hành trình của anh: “Tôi muốn giới thiệu hình ảnh Việt Nam đến với bạn bè trên thế giới, đồng thời phản ánh lại hình ảnh thế giới qua con mắt của một người Việt với các bạn trẻ ở Việt Nam. Đi là trải nghiệm mọi giác quan như mắt thấy, tai nghe, tay sờ, mũi ngửi”.

Khác một chút với vị doanh nhân trẻ kể trên, giới trẻ thế hệ 8x ưa thích tung cánh “giang hồ” chắc chắn phải nhắc đến Maika, cô bé kể chuyện ảnh. Maika cũng lại là một nickname trên thế giới Internet của Nguyễn Thanh Hải, sinh năm 1986, tốt nghiệp ngành xã hội học Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Hà Nội, nhưng Maika lại được biết đến như một nhiếp ảnh gia trẻ tuổi nhiều thành công và đi lang bạt cũng rất nhiều.

Cô gái mang nụ cười rạng rỡ, dáng người nhỏ nhắn, mảnh mai đến kinh ngạc như thể dễ dàng lách vừa bất kỳ khe hẹp bãi gửi xe gắn máy đông đúc nào ở Hà Nội. Hải “Maika” thích di chuyển và luôn gắn với những chuyến đi dài ngày. Đó là những chuyến đi chụp ảnh cho dự án của các tổ chức nước ngoài hay yêu cầu của khách hàng, nhưng cũng có khi đơn giản là một chuyến đi tự do cùng nhóm bạn đam mê tới Ấn Độ, cao nguyên Tây Tạng, Miến Điện…

Niềm đam mê với nhiếp ảnh giữ chân Maika cho đến khi cô sinh viên ngành xã hội học ra trường năm 2008 và gắn bó với nó như một thứ nghiệp của đời, để tích cóp và rồi lại để bay nhảy trên những mảnh đất xa lạ ngoài biên giới. Bố mẹ Hải đã nhiều lần gợi ý sẽ đi xin việc cho con gái để có thể “làm công việc ổn định, ngồi văn phòng chứ không phải đi lông bông ngoài đường”. Nhưng trong những lần đi học hay dự những hội thảo về ảnh tại các nước, câu chuyện về những bạn trẻ ở nước ngoài thích chụp ảnh và sống hạnh phúc với niềm đam mê của mình, Maika càng tăng thêm niềm tin và sự quyết liệt theo nghề ảnh và lại để được đi xa.

Đi là trải nghiệm mọi giác quan như mắt thấy, tai nghe, tay sờ, mũi ngửi

Mới đây, giới đi “phượt” xôn xao và báo chí đăng tải khá nhiều về chuyện cô gái bé nhỏ Nguyễn Thị Khánh Huyền (Huyền “chíp”) 20 tuổi độc hành lang bạt thế giới với hành trang nhỏ gọn và quan trọng hơn cả chỉ với 700 USD trong túi. Theo lời Huyền, cô gái Việt Nam 20 tuổi này đã đi tới 25 quốc gia trên thế giới, cô đã đến cả những nơi nguy hiểm như Kashmir, Palestine, Israel… Hiển nhiên với thời đại thông tin mở toang trên thế giới “phẳng” thì những điều phi thường đều kèm theo sự phân tích sự phi lý của nó.

'Trước hết, tôi cần nhấn mạnh lại rằng tôi đi chuyến đi này đơn giản vì đó là mơ ước của tôi. Tôi đi không để chứng minh điều gì cả. Tôi cũng không đi để thay đổi cuộc sống của ai cả, trừ cuộc sống của chính tôi'.

Không loại trừ khả năng đây là cách cô gái nhỏ bé lên giây cót để ra mắt cuốn sách “Xách ba lô lên và đi”. “Xách ba lô lên và đi” với phần một mang tên “Châu Á là nhà. Đừng khóc!” là cuốn du ký của một cô gái kỳ lạ.

Tốt nghiệp trung học, không chọn vào đại học như bao bạn bè cùng lứa, Huyền “chíp” sang Malaysia để làm những việc “phù hợp hơn với mình”. Rồi đột ngột, cô quyết định từ bỏ tất cả để thực hiện một hành trình không biết trước có thực hiện được hay không.

Theo lời kể lại, cô đã làm đủ nghề để kiếm sống từ hái hoa quả, làm việc trong sòng bạc, tổ chức sự kiện đến viết bài cho một trang web về công nghệ.

Mất hai năm để đi và cũng mất ngần ấy thời gian để hoàn thành cuốn sách. Huyền viết trong tựa sách: “Trước hết, tôi cần nhấn mạnh lại rằng tôi đi chuyến đi này đơn giản vì đó là mơ ước của tôi. Tôi đi không để chứng minh điều gì cả. Tôi cũng không đi để thay đổi cuộc sống của ai cả, trừ cuộc sống của chính tôi“.

Quan điểm là vậy nhưng nhìn cách cô gái bé nhỏ chia sẻ với các bạn trẻ háo hức đón chờ cuốn sách tại Hội chợ Sách, tôi chợt thấy nghi ngại. Phải chăng Huyền đang thổi vào những tâm hồn “trẻ trâu” mơ ước, hoài bão đầy nguy hại lang bạt tới những nơi nguy hiểm quá mức, có đáng để khuyến khích những người trẻ Việt đi đến đó. Và hỏi về hành lý cô mang theo trong chuyến hành trình dài ngày của mình, Huyền trả lời  tỉnh bơ kiểu như: “Có khi cũng chả cần gì. Áo quần cũng chỉ cần 2 – 3 bộ, thiếu thì mua. Mà hết tiền mua áo quần thì khỏi thay đồ luôn”, cách trả lời như vậy bạn đọc tại Hội chợ Sách sẽ học được gì từ những chia sẻ của cô gái phi thường này?

Liệu câu chuyện của Huyền có phải là thật không?

Có nhiều độc giả gửi phản hồi về một bài báo nói về chuyến đi của Huyền rằng có nên chấp nhận cạm bẫy và nguy hiểm đến cả tính mạng để được người khác ca ngợi tâng bốc mình là người can đảm, mạnh mẽ, dám nghĩ dám làm, là người rất có nghị lực, vậy mới là tuổi trẻ.

'Khi đặt chân đến đâu, tôi đi làm thêm ở đó một thời gian, dành dụm tiền rồi lại đi tiếp.'

Có đáng để đánh đổi những lời khen này không? Chưa kể sự lo lắng của người thân, nhất là cha mẹ khi con mình tự dưng bỏ học “đi liều” đến những nơi xa nguy hiểm vì trong người chỉ có vài trăm USD.

Hãy thử đặt mình vào hoàn cảnh nếu con gái của mình tự dưng đang đi học bỏ ngang đi lang bạt khắp nơi, với lý do là để thỏa mãn sở thích, ước mơ tự do, để tự khám phá, để khẳng định mình trước mọi người. Đó sẽ là một ác mộng!

Cũng theo lời kể của Huyền còn nhiều điều vô lý như: “Khi đặt chân đến đâu, tôi đi làm thêm ở đó một thời gian, dành dụm tiền rồi lại đi tiếp”. Tôi cũng là người có được đi đây đi đó, luật pháp ở các nước luôn có quy định về người lao động nước ngoài rất khắt khe, khi được cấp visa du lịch thì đó cũng là một rào cản lớn để “thích làm gì thì làm”, và theo cách của Huyền chắc chắn đã được coi là lao động bất hợp pháp, nếu bị phát hiện chắc chắn sẽ bị xử phạt rất nặng, thậm chí có thể ngồi tù. Chưa kể thời gian lưu trú tại một số quốc gia cô gái đã “đi qua và làm việc” đều không thể quá 30 ngày.

Đó chỉ là một vài chi tiết rất nhỏ đã được nhiều bạn đọc phân tích cho thấy cô gái này đã tạo dựng hành trình du lịch với nhiều điều không thật và cũng khó có thể gọi là “đi vòng quanh thế giới” được nếu muốn vì những rào cản visa như đã nói ở trên. Trước đó không lâu, giới trẻ Việt và báo chí đã từng bị hớ bởi một ký sự đi bụi một mình 42 ngày qua nhiều nước châu Âu của một chàng hotboy lớp 11 mà được cư dân mạng phong là “Thần gió Trần Tam Linh”. Chữ “thần gió” ở đây ám chỉ từ lóng “chém gió”, nói xạo một cách thái quá.

Có nhiều độc giả gửi phản hồi về một bài báo nói về chuyến đi của Huyền rằng có nên chấp nhận cạm bẫy và nguy hiểm đến cả tính mạng để được người khác ca ngợi tâng bốc

Giới trẻ đô thị ngày nay dường như luôn có xu hướng “nổi loạn”. “Nổi loạn” ở đây hiểu theo nghĩa là muốn được thể hiện mình và được nhiều người quan tâm. Một trong nhiều cách họ thường lựa chọn là đi du lịch, chinh phục những địa danh khó tiếp cận. Riêng từ đầu năm tới giờ đã có 2 bạn trẻ đam mê “phượt” ra đi mãi mãi trên đường lên Phan Xi Păng và một bạn khác tại điểm cực Đông của Tổ quốc. Những chuyến đi mạo hiểm luôn tiềm tàng nhiều nguy cơ, cần được trau dồi kinh nghiệm, thử thách, có người hướng dẫn chứ không phải là cách hứng thú “xách ba lô lên và đi” như nhiều người đang vô tình cổ xúy.

Anh Trần Việt Anh trong tâm thế của người đã trưởng thành cứng cáp đi nhiều chỉ rút ra một nhận xét nhỏ: “Đi là để được chứng kiến nhiều sự kiện, được va chạm, được giao thoa với nhiều dân tộc và nhiều nền văn hóa trên thế giới, nhiều nơi con người dù khác biệt ngôn ngữ vẫn cố gắng để thấu hiểu nhau. Một khi mình đã bước ra thế giới, mình sẽ thấy mỗi cá nhân thật bé nhỏ trong thế giới rộng lớn này”.

Theo CAND

Xách ba lô rồi đi, cứ muốn là được?

Thứ bảy 13/10/2012 14:30

Những sự chuẩn bị cần thiết cho chuyến đi "phượt thực hiện ước mơ" chu du thế giới.

Chinh phục những vùng đất mới luôn là mơ ước của nhiều người trẻ

Câu chuyện Huyền Chip, cô gái "đi vòng quanh thế giới với 700 đô-la" khiến mọi người xôn xao. Quyển sách kể về hành trình của cô cũng vừa tạo ra một làn sóng mơ ước "xách ba lô lên và đi" trong người trẻ. Nhưng mới đây, đã xuất hiện nhiều tranh cãi về những vấn đề xung quanh trào lưu này.
Những chuyến đi mạo hiểm với nhiều khám phá luôn có sức hút với người trẻ, ai cũng có mơ ước tạo ra dấu ấn đáng nhớ trong cuộc đời mình. Nhưng có phải cứ muốn là được, nhắm mắt đi bừa rồi cũng có lúc sẽ đến đích?
Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện nhỏ cùng 2 người với nhiều kinh nghiệm đi khắp nơi: anh Trí Minh - tác giả bài viết "Giới trẻ đi phượt: Muốn nói ngoai, đi xa về mà nói", và một cô gái tốt nghiệp Đại học Harvard, từng đặt chân qua hơn 30 quốc gia khắp thế giới.



Anh Trí Minh chia sẻ:

Theo tôi thì mơ ước khám phá thế giới, cuộc sống xung quanh ta là một điều luôn hiện hữu đâu đó trong mỗi con người bình thường, không phân biệt tuổi tác, văn hóa và giới tính…  Để thực hiện mơ ước đó theo tôi thì trước tiên “phượt thủ” phải là người có sức khỏe bền bỉ, nhiều bạn trước khi lên đường bắt đầu tập thể lực rất chăm chỉ cả tháng, đó là một sự chuẩn bị rất cần thiết. Khi chuẩn bị tới đâu đó thì thông tin cũng là phần cũng không kém phần quan trọng, từ phong tục tập quán của người bản địa cho đến địa hình, đường đi lối lại…để có thể chuẩn bị trước tốt hơn.

Tất nhiên đi du lịch bụi thì luôn rẻ và thú vị hơn nhiều so với cách du lịch truyền thống là mua tour, đến chỗ này chỗ nọ thưởng lãm theo lịch trình, chụp vài bức ảnh lưu niệm tại những địa danh mà cả triệu người đã tới… Cần ít nhất bao nhiều tiền ư? Điều này phụ thuộc vào lịch trình đi bụi bao nhiêu ngày, di chuyển bằng phương tiện gì…Nếu điểm tiếp cận bằng đường hàng không ở chặng đầu tiên thì ít nhất cũng nên chuẩn bị số tiền dư dôi ngang hoặc gấp đôi với giá vé máy bay khứ hồi. Tại sao lại vậy, chí ít bạn cũng đủ tiền để xoay xở quay về nhà trong một điều kiện dễ chịu nhất nếu bị thất lạc vé máy bay, hành lý… ở một nơi xa lạ.

Hầu hết người đi du lịch bụi đều chuẩn bị cho mình khá đầy đủ tư trang, tiền bạc cho một chuyến đi, chỉ một số hiếm hoi người tìm cách kiếm tiền trong chuyến đi. Khi ta nhận visa du lịch tới một quốc gia nào đó, thì hiển nhiên lao động (có thu nhập) là hoàn toàn bất hợp pháp với đại đa số các nước trên thế giới. Bạn hãy tự thử đặt mình đi xin một việc làm thời vụ ở chính thành phố bạn đang sinh sống, sẽ thấy ngay nó không hề đơn giản một chút nào.
Nhiều bạn sẵn sàng bỏ học, bỏ việc để đi, theo anh, đó có phải là sự lựa chọn đúng đắn?

Điều này phụ thuộc vào điều kiện kinh tế và tính cách mỗi cá nhân. Tất nhiên khi ai đó đã có sự hậu thuẫn kinh tế dư dả và cảm thấy cần thiết một chuyến đi dài để cân bằng lại cuộc sống bộn bề đô thị thì tại sao không? Tôi cũng biết một số người có công việc nhưng thi thoảng vẫn bỏ đó để lên đường. Đó cũng là một cách cứu rỗi cuộc sống của họ, họ cần những tầm nhìn không vướng cản theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Còn bỏ học thì tôi cho rằng điều đó nên suy nghĩ kỹ, học vấn đi cùng bằng cấp sẽ là những chìa khóa cho tương lai của mỗi con người sống ở Việt Nam nếu anh không muốn lao động phổ thông. “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”, chúng ta đang sống ở một thế giới phẳng, đi được đây đó, biết thêm nhiều điều hay thì ấm vào thân. Phải nói lại rằng đó không phải là một Thành tích để trang trọng nhét trong CV đi xin việc hay tương lai sẽ tỏa sáng đón chờ những bước chân bụi bặm quay lại với cuộc sống thường nhật.
Anh có thể kể lại kinh nghiệm những chuyện đáng nhớ trên đường đi Phượt của anh và bạn bè anh được không?

Biết bắt đầu từ đâu nhỉ? Ví dụ như mỗi chuyến đi xa bằng xe máy trong nước, tôi chuẩn bị vô số thứ lặt vặt để có thể sử dụng trong những tình huống bất khả kháng. Từ chiếc tăm, bình nước dự phòng, bật lửa, đèn pin, dây buộc, phao gấp, kim chỉ khâu vết thương, bông băng, đèn pin, đồ sửa xe, bơm xe, keo vá lốp, chocolate, kẹo lạc, pin dự phòng… Có thể tư trang sẽ nặng thêm gấp rưỡi nhưng sẽ yên tâm hơn rất nhiều. Đã vài lần tôi phải sử dụng tới những vật dụng cứu nguy đó cho bản thân, bạn đồng hành. Đừng bao giờ trông chờ vào ai ở giữa những vùng rừng núi hẻo lánh. Có một lần tôi gặp mưa rừng bất chợt, và lũ nhỏ kéo qua đó, phải lấy dây thừng buộc xe vào gốc cây, trèo lên một chỗ cao ngồi cùng bạn bè đợi ở đó qua đêm. Nói chung rất khó tả cảm xúc lúc đó, chỉ biết nói rằng con người quá nhỏ bé… Thông thường thì mỗi chuyến đi đều có một sự cố, có thể rất nhỏ hoặc vô cùng nghiêm trọng, nhóm đi càng đông thì nguy cơ rủi ro lại càng cao. Mỗi nhóm đi đều có những qui tắc chung về an toàn, nhưng đôi không phải ai cũng chấp hành một cách tuyệt đối, chỉ một sơ sểnh sẽ phải ân hận. Trong vài năm qua thì đã có không ít bạn trẻ đi phượt và mất trên đường đi với vô số lý do khác nhau, tai nạn sông suối, ngã vực, tai nạn giao thông, đổ bệnh bất ngờ… Có lẽ không nên nhắc lại những chuyện buồn đó, nhưng đó lại là sự thật và biết cẩn trọng từng bước chân.
Những khó khăn lớn cần chú ý là gì?

Đi phượt ra ngoài thì những điều bất trắc luôn rình rập, xa lạ về văn hóa, phong thổ, khí hậu, ngôn ngữ… Thường thì người dân bản địa ở các nước đều cư xử rất tốt với khách du lịch. Họ có thể giúp bạn bằng cách cho đi nhờ xe, chỉ dẫn đường xá nhưng đó không phải là tất cả để có một chuyến đi hoàn hảo… Có một lần tôi ở Milan, Italy định chụp ảnh kỷ niệm cùng chị bạn, một chàng trai có lẽ là dân địa phương tới ngỏ ý muốn chụp giúp, tất nhiên chúng tôi vui vẻ. Anh ta chụp xong và cầm chiếc máy ảnh số của tôi chạy biến mất … ở thời điểm 2002 thì một chiếc máy ảnh kỹ thuật số là một tài sản không hề nhỏ.

Với công nghệ hiện đại ngày nay thì sách du lịch, hướng dẫn, GPS… đều rất thuận lợi cho việc đi “phượt”. Ngôn ngữ tiếng Anh có thể sử dụng như một thứ ngôn ngữ trung gian ở nhiều nước nhưng đôi khi nó chỉ phát huy tác dụng 2-10%...
Nghe anh kể, việc đi phượt cũng nhiều nguy hiểm quá, vậy chẳng may có rắc rối hay bị lừa thì làm cách nào để liên hệ và nhờ giúp đỡ?

Đi đâu cũng vậy nên đi theo nhóm và lựa chọn bạn đồng hành là người có kinh nghiệm để tin tưởng được lúc gặp khó khăn, đổ bệnh hay những bất trắc dọc đường. Điều này vô cùng quan trọng đối với những bạn nữ, đừng nên mạo hiểm tính mạng, thân thể để đổi lấy những giá trị ảo. Đối với cá nhân tôi trước khi đặt chân đến một nơi xa lạ, tôi luôn tìm xem đồn cảnh sát nơi gần nhất là ở đâu, trạm y tế ở nơi nào … Ở nước ngoài thì luôn lưu hàng đầu tiên trong danh bạ số điện thoại của người quen tại đó và đại sứ quán Việt Nam. Rất may tôi mới chỉ một lần phải nhờ vào sự giúp đỡ của sứ quán Việt Nam khi bị mất hộ chiếu tại Philippines.

Anh Trí Minh trên chuyến đi

Chia sẻ thêm từ một dân "phượt" khác, là dân Harvard và đã từng vi vu qua gần 30 quốc gia khắp thế giới: "Tôi không nghĩ cần phải bỏ học để đi "thực hiện mơ ước". Vừa đi học, tận dụng các khoảng thời gian nghỉ hè để đi du lịch, không có gì là sai cả. Một cách là bạn có thể kiếm việc thực tập (internship) hay các việc tình nguyện viên (volunteer) để được đi xa, đến các vùng đất mới và trải nghiệm cuộc sống ở đó. Một năm như vậy nếu chăm chỉ làm lụng và tiết kiệm, các bạn SV cũng dễ dàng dành ra 3-4 tháng để đi chơi, việc này là hết sức bình thường với các bạn du học sinh, hay các bạn SV nước ngoài. Nói cách khác, tôi cho rằng, học thì cứ học, mà cứ có cơ hội thì cứ tìm cách đi ra nước ngoài, tìm hiểu về con người và thế giới (dành 1 học kỳ ở nước ngoài, hay đi tình nguyện viên). Với trong thời gian 8-9 tháng học ở VN, luôn luôn có thể bổ sung tiếng Anh và kiến thức về đất nước, con người mình định đến nữa.
Tôi thấy thế này, đi 1 nước trong 3 tháng, thực sự hiểu về nước đó hay là đi 10 nước trong 3 tháng để đếm thành tích, bạn chọn cái nào?
Giấc mơ được đi không có nghĩa là phải liều lĩnh và từ bỏ tất cả, ai bắt phải hy sinh mà cứ đòi hy sinh? đã là ước mơ mà phải hy sinh thì ước mơ hẳn cái gì kiểu giải cứu thế giới, trẻ em Việt Nam được đọc sách được mặc áo ấm được này được nọ mang tính cộng đồng cao hơn, chứ ước mơ ta sướng mình ta thì chã bỏ."

Theo Mốt & Cuộc Sống

Khoảng sáng nơi thẳm sâu con người

Ðầu hè năm 2012, tôi cùng nhóm nghệ sĩ nhiếp ảnh của Hà Nam đi thực tế sáng tác ở một số vùng thuộc tỉnh Ninh Bình. Ai nấy cố ghi lại những khoảnh khắc của thời gian, chớp cho được những dấu ấn của mảng màu cuộc sống, những góc khuất trong đời thường ở một vùng hẻo lánh của người dân xứ đạo thuộc huyện Nho Quan. Nho Quan là một huyện nghèo của tỉnh Ninh Bình và nơi chúng tôi đến là một số xã vùng bán sơn địa, nơi ấy như một cái thung để chứa nước, nơi con người phải sống chung với lũ nên đời sống người dân nơi đây quanh năm nghèo khó.

Đường đi khó khăn vất vả, lại gặp phải ngày nóng nắng như rang. Chúng tôi tìm đến một ngôi nhà ngay dưới chân núi Đầu Rồng để nghỉ. Chị Hương chủ nhà vui vẻ mời chúng tôi mỗi người một cốc nước lọc.

Chị cười thật tươi, thồi thồi kể:
- Nhà em trông vậy thôi chứ bị tai biến mạch máu não đã 11 năm rồi. Mỗi khi trở trời lại lên cơn đau đớn vật vã. May mà có bác sĩ Cường chứ không nhà em chết lâu rồi.
Thấy chúng tôi coi đó là một chuyện thường tình trong xã hội. Nét mặt tròn tươi tắn của chị chợt như xịu lại, vẻ không bằng lòng.
- Các anh không biết chứ, anh Cường trước đây là bác sĩ quân y được nghỉ về địa phương. Anh ấy chữa bệnh có tiếng lắm. Gia đình em đến nay là ba thế hệ đều phải nhờ đến bác ấy. Ốm đau vào mùa mưa bão lũ thì thật vất vả, hết đi thuyền, lại đi bộ bốn, năm cây số mới tới bệnh viện. Mà vào viện không có tiền thì làm sao mà nhập viện được. Còn ở đây, BS. Cường cứ ai gọi là đến, trước tiên là cứu người đã. Tiền thuốc, người có tiền thì trả tiền, không có tiền thì biếu bác sĩ ngô, khoai, sắn cũng được. Nhà bác sĩ cũng nghèo lắm.
Tôi cười bảo:
- Chữa bệnh kiểu “lang vườn” như thế này thì giàu làm sao được.
Chị khẽ gật đầu.

Lúc thư giãn của BS. Cường.

- Đúng vậy, nhưng các anh có tin ông “lang vườn” này đã cứu sống được nhiều cháu nhỏ bị bệnh viện trả về không? Có cháu, gia đình đã chuẩn bị mai táng mà còn được bác sĩ Cường cứu sống đấy?
Câu chuyện có vẻ cuốn hút khiến chúng tôi không khỏi vừa ngạc nhiên vừa tò mò. Nghệ sĩ Tuấn Hải liền hỏi:
- Mấy cháu đó có ở gần đây không hả chị?
Chị Hương cười tươi.
- Ối dào, chuyện người thật, việc thật, quanh vùng này ai mà chẳng biết. Nếu cần tôi đưa các anh sang nhà cháu Hữu cách đây vài nhà thôi.
Vậy là chúng tôi theo chân chị sang thăm nhà cháu Hữu. Mẹ cháu Hữu kể: Vào năm 1991, chị sinh cháu được 18 ngày tuổi thì cháu bị bệnh bạch hầu cấp. Điều trị hàng chục ngày trên bệnh viện huyện không khỏi, tình trạng sức khỏe của cháu ngày càng xấu đi, có khả năng bị tử vong, vì thế bệnh viện trả về nhà. Gia đình đã lấy cánh cửa đóng áo quan cho cháu. Cha xứ đã đến làm lễ Xức dầu chỉ chờ sau khi bé tắt thở là cha đến làm lễ Phép xác nhập quan. Nhìn cảnh con nằm chờ chết, chị không đành lòng đã cho người nhà đi mời BS. Cường. Lúc đó chị chỉ nghĩ, níu giữ con được ở bên mình giờ nào hay giờ đó. Biết đâu trời còn thương vẫn cho cháu trên đời.

Dù biết chuyện bệnh viện đã trả cháu về nhưng với lương tâm của một người thầy thuốc, BS. Cường vẫn đến cứu cháu với ý nghĩ “còn nước, còn tát”. Nhìn cháu bé chưa đầy tháng tuổi đang nằm thoi thóp, BS. Cường đã tiêm cho bé và làm một số thủ thuật khác. Cả gia đình cứ nín thở, chờ đợi. Một lát sau, người cháu ấm dần, da hồng lên, hơi thở đều, bé đã hồi tỉnh, cựa quậy làm cả nhà mừng rỡ.

Người mẹ chỉ biết ôm con nức nở khóc. Lúc về, người mẹ lúng túng cầm trong tay một gói kẹo vừng mang ra biếu. Biết hoàn cảnh gia đình như vậy, BS. Cường tặng luôn tiền thuốc cho cháu. Bây giờ, cháu đã lấy chồng ở Thanh Hóa và có một con. Thỉnh thoảng về thăm quê, Hữu vẫn thường đưa chồng con đến thăm gia đình bác sĩ như chính người đã sinh ra mình. Câu chuyện tưởng chừng như chỉ có trong thần thoại, thế mà là chuyện có thật, như chính cuộc đời con người đang sống.

Dường như để minh chứng cho những việc làm “tái sinh lần hai” cho những bệnh nhân ở đây mà BS. Cường đã cứu sống, chị kể một loạt tên bốn, năm cháu đã trải qua đoạn đời “thập tử nhất sinh” đã được BS. Cường cứu sống, nay đã lớn và trưởng thành. Chị còn cho chúng tôi biết thêm về trường hợp cháu gái tên Dưng, dân tộc Mường, tỉnh Hòa Bình.

Cháu bị liệt hai chân, gia đình phải cáng cháu đến nhà BS. Cường điều trị. Chỉ sau một tháng chữa trị, cháu đã đi lại một cách bình thường và trở về với gia đình. Rồi chị Nguyễn Thị Kết bị tâm thần đã khỏi hơn chục năm nay. Đến cô giáo Đinh Thị Thắng, giáo viên Trường THCS Thượng Hòa bị rối loạn cơ chế đông máu chữa trị ở bệnh viện trên Hà Nội mãi không khỏi, về nhà đến bác sĩ “lang vườn”, chỉ sau 20 ngày cô khỏi bệnh và tiếp tục đi dạy học cho đến lúc về hưu.

Những năm qua, người bạn đồng hành là chiếc xe đạp đã đưa bác sĩ đi suốt chặng đường dài đầy gian khổ để chữa bệnh cứu người. Nhiều khi giữa đường gặp mưa lớn, chỉ có một mảnh áo mưa, BS. Cường dùng áo mưa để bọc lấy túi đồ nghề và thuốc không còn mình chịu ướt. Chiếc xe đạp dùng lâu năm không có săm lốp thay nên cứ thủng săm liên tục. Săm lốp thủng chẳng chừa trời nắng hay trời mưa.

Những lúc ấy, bác sĩ phải đội nắng đội mưa dắt xe đi bộ. Có hôm bác sĩ đi chữa bệnh về mà trong túi không có đồng nào, đi qua hiệu sửa xe, anh đành tảng lờ dắt xe qua. Thấy vậy người thợ sửa xe chạy ra dắt xe của bác sĩ vào vá hộ không lấy tiền. Cử chỉ của người thợ chữa xe cũng như đáp lại một phần tấm chân tình của anh. Nhưng cũng có đoạn đường vắng không có hiệu vá xe, anh phải dắt bộ về nhà rồi ngồi hì hục vá lấy để ngày mai lại tiếp tục chặng đường mà anh đang đi.

Được nghe những câu chuyện thật đến 100% và chứa chan tình người, chúng tôi cảm thấy thật vui, thấy bản thân mình cũng được hưởng từ trái tim nhân hậu của BS. Cường. Mặc dù kế hoạch chuyến đi đã định, nhưng câu chuyện người dân kể về BS. Cường khiến chúng tôi không thể không tìm gặp một vị cứu tinh của vùng sông nước.
Đi từ xã Thượng Hòa sang xã Lạc Phong đường đá khấp khểnh. Qua một con đê chừng 4,5km, đi bằng xe máy mà chúng tôi đã thấy ngán ngẩm, vã mồ hôi. Còn con đường BS. Cường trong bấy nhiêu năm đi chữa bệnh cho người dân các xã trong vùng chắc còn khó hơn nhiều. Cả một khoảng thời gian dài chỉ với chiếc xe đạp cà tàng không biết BS. Cường đã đi lên tới mấy trăm ngàn cây số? Trên những cung đường ấy, đã thấm bao mồ hôi và có khi cả máu của bác sĩ vì con người? Và cũng trên mỗi con đường đời, có bao nhiêu người có được như tấm lòng của BS. Cường? Những câu hỏi cứ bộn bề, đau đáu về việc trái tim của con người đối với con người.
Đến đoạn đê xuống thôn Tràng An, tiếng gió quyện cùng tiếng đàn bầu hòa tấu một bài dân ca đã cuốn chúng tôi đến trước ngôi nhà cấp bốn quay mặt ra dòng sông Hoàng Long. Đúng lúc đó tiếng đàn vừa dứt, BS. Cường từ trong nhà đi ra. Thấy có khách, anh cười, nụ cười thật hiền mời chúng tôi vào nhà.

Suốt cả buổi sáng tôi được nghe  nhiều chuyện về một vị cứu tinh của vùng lũ lụt, tôi cứ ngỡ anh là một người đã già giặn, đen đủi, cằn cỗi, có dáng đi tất bật của bác sĩ vùng sông nước. Nhưng hoàn toàn bất ngờ. Trước mặt chúng tôi là một người đàn ông xấp xỉ tuổi 60. Anh có dáng người cao to, nước da không đen mà cũng không trắng, rất phong độ, có tâm hồn nghệ sĩ. Nhìn quanh nhà anh chẳng có cái gì là đáng giá cả. Ngôi nhà có ba gian, hai gian nhà ngoài và một gian buồng.

Ngoài phòng khách, trên cao là bàn thờ Đức Mẹ. Mấy cái đàn được treo sát tường. Bên dưới cái tủ đã long cả cánh, trên đặt một chiếc tivi đã cũ. Chỉ có những ngấn nước trên tường đánh dấu những ngày nước lũ lên như thể thách thức thời gian và cuộc sống hiện tại. Chúng tôi gợi ý hỏi chuyện anh cứu sống các cháu nhỏ và chữa trị cho bệnh nhân khắp vùng. Anh cười, thật thà:

- Chuyện đó có gì đáng nói đâu. Đã làm nghề bác sĩ thì phải đi cứu người, có vậy thôi.
Khi anh em trong đoàn có hỏi, một người giỏi như anh sao chịu ở một vùng quê nghèo khó này. Anh tâm sự: Sau khi tham gia phục vụ cuộc chiến biên giới phía Bắc, đến năm 1983, anh được rời quân ngũ trở về quê. Bạn bè có mời anh về Hà Nội làm việc. Anh đem chuyện thưa lại với cụ Nguyễn Kim Cương, bố anh. Cụ đã có một thời tham gia quân đội, trở về, cụ chỉ dạy học cho lũ trẻ trong thôn. Vào những mùa lũ lớn trẻ làng chài thường hay bị chết đuối. Cứ hay tin ở đâu là cả cụ ông và cụ bà vội đến cứu chữa. Các cụ chỉ chữa theo kinh nghiệm nhưng cũng khá nhiều cháu đã được cứu sống. Hai cụ cũng chỉ làm phúc giúp người, cứu người. Nay con trai về, thưa chuyện, cụ chỉ nhẹ nhàng khuyên con:
- Con đã làm ngành y cứu người thì không nên ham tiền. Tích đức hơn tích tiền con ạ!
Nghe theo lời cha, anh ở lại quê nhà. Và cuộc đời của anh gắn với nghề chữa bệnh cứu người đã 30 năm nay.  Chiếc xe đạp của anh ngày ngày đi trên những lối mòn dốc đá vào những ngày nắng ráo. Còn chiếc thuyền nan là phương tiện giúp anh trong những ngày mưa lũ, bão gió.
Tác phong của một bác sĩ quân y đã được rèn luyện nhiều năm trong quân đội cùng với những lời dạy khuyên nhủ của người cha như động lực thúc đẩy BS. Cường vượt qua thời điểm khó khăn, vất vả nhất, dồn hết tâm sức cứu chữa những người dân nghèo mà không màng danh lợi trong khi hoàn cảnh của gia đình anh không khác gì những người trong thôn. Chúng tôi có hỏi, anh chỉ cười, nói tránh sang việc khác:
- Ba mươi năm nay tôi chữa cho nhiều bệnh nhân lắm! Chẳng nhớ hết được.

Có câu chuyện mà người dân ở đây vẫn thường kể lại cho con cháu nghe như một lời răn dạy về cách sống ở đời. Chuyện rằng, đó là vào một buổi tối mùa lũ tháng 12/1993. Khi ấy cả nhà bác sĩ đang chuẩn bị ăn cơm (nói là cơm nhưng một hạt cơm cõng cả miếng sắn) thì ông Tuyết, ở xóm 4, Thượng Hòa đi thuyền đến nói là vợ đang đau bụng, kêu la dữ lắm. Anh vội bỏ bát cơm theo ông lên thuyền. Vừa tới nơi, anh khám và biết bà đau quặn thận rồi cấp cứu ngay.

Đánh vật hàng tiếng đồng hồ mới đẩy lùi cơn nguy kịch. Khi bệnh nhân đã thoát được cơn hiểm nghèo thì bác sĩ cứ thấy người mệt lả, đói hoa cả mắt. Anh định quay về ăn bát cơm nhưng lại lo bệnh nhân trở phát, phải ở lại trông nom. Biết vậy, ông Tuyết mời bác sĩ ở lại ăn cơm. Nói xong ông giong thuyền đi. Đợi ông Tuyết đi khuất, anh nhìn quanh thuyền. Cả căn nhà thuyền chỉ có củ su hào lăn lóc nằm cạnh bếp. Anh tò mò mở thạp gạo.

Trong thạp không còn lấy một hạt. Bụng đói, lòng muốn đi về ăn bát cơm nhưng tâm lại lo cho người bệnh nên đành bấm bụng nhịn đói chờ gia chủ về. Một lúc lâu sau, ông lão về, tay cầm chiếc áo ướt sũng đưa lên vắt. Từ chiếc áo, từng hạt gạo lách tách rơi xuống rá. Rồi mâm cơm cũng được dọn ra, vẻn vẹn có một bát su hào luộc và một bát mắm tép chưng. Tuy mâm cơm đạm bạc nhưng là cả một tấm lòng chân tình của người nông dân thuần phác vùng sông nước.

Nâng bát cơm trên tay mà lòng anh càng thêm cồn cào, xốn xang. Anh lấy cớ quá bữa không thấy đói nhường lưng cơm lại cho ông lão gia chủ. Chính lúc bê bát cơm trên tay nước mắt anh cứ ngần ngật chỉ chực trào ra. Bởi hoàn cảnh lúc này của ông Tuyết hệt như chuyện của anh năm trước... Cũng  vào một buổi sáng, có một bệnh nhân bị sốt cao lại đau bụng được đưa đến nhà. Sau hàng tiếng đồng hồ, bệnh nhân đã dịu cơn đau nhưng vẫn phải ở lại theo dõi, lúc đó trời đã quá trưa. Cường vội chạy xuống bếp hỏi Nhật, vợ anh:

- Mình xem có cơm nước gì cho gia đình họ ăn không?
Nhật mở túi gạo dúi dưới đáy rổ rau ra cho chồng xem.
- Em cũng vừa chạy đi vay hàng xóm nhưng cũng chỉ đủ cho nhà mình ăn và nấu bát cháo cho người bệnh thôi.
Vậy là khi mâm cơm khoai lang với bát mắm tép chưng được bưng lên. Hai người nhà bệnh nhân và ba đứa con vui vẻ ăn uống trong khi vợ chồng Cường chống đũa nói rằng ăn lúc sáng vẫn còn no. Chị Nhật loay hoay dưới bếp. Còn anh Cường múc từng thìa cháo cho người bệnh ăn trong khi bụng đói cồn cào. Khi bệnh tình vợ ông Tuyết đã ổn, Cường biếu lại toàn bộ tiền thuốc cho ông bà.

Anh nhớ lại những năm mới xuất ngũ, trở về quê rồi cưới vợ và sinh sống trong căn nhà ba gian vách đất, bố mẹ thì ốm đau già yếu. Cả cơ nghiệp của gia đình anh chỉ có một chiếc xe đạp. Đó là kỷ niệm của vợ anh. Ngày còn ở quân đội, chị là lính coi kho của K70 - Tổng cục Hậu cần. Khi xuất ngũ chị được đơn vị tặng cho một chiếc xe đạp. Chiếc xe ấy đã theo anh chị trải qua bao vất vả khó khăn. Nhiều khi anh ôm vợ mà khóc trước cảnh vợ mới sinh mà không có sữa cho con bú nên bé cứ khóc ngằn ngặt suốt ngày đêm. Vậy mà anh vẫn đi khám chữa bệnh cho người dân quanh vùng.

Gia đình anh chủ yếu trông vào nghề đi te, đi riu để sinh sống. Nhưng dù đang làm gì, cứ hay tin có bệnh nhân là anh bỏ việc đấy phóng xe đi ngay. Rồi đến chuyện nuôi ba đứa con học hành khôn lớn. Lúc nhỏ ở nhà đã đành đến lúc các con vào các trường chuyên nghiệp ở tỉnh ngoài, chi phí ăn học khá lớn nhưng vợ chồng BS. Cường quyết tâm cho các con ăn học thành người. Không có tiền khi nhập học anh chị phải đi vay nợ lãi để nộp, đến mùa có gì bán nấy, thậm chí lợn trong chuồng đang lớn cũng phải mang bán vội để trả nợ.

Gia đình anh chỉ có chiếc xe đạp là giá trị nhất, bán xe đạp cũng có thể giải quyết được một số việc nhưng BS. Cường quyết tâm giữ lại vì nó là kỷ vật chung của hai người. Những năm qua chiếc xe đã theo anh suốt bao dặm trường không kể đêm ngày hay mưa bão. Đang đêm giông bão có người gọi anh đi cứu giúp người sắp sinh con, anh cũng vội vã đi ngay. Trong lúc thuốc tây khó mua, anh phải dùng đến cách chữa bằng thuốc nam tìm được ở trên đê hay trong rừng để chữa bệnh.

Nhưng thuốc nam đâu có thể ngăn chặn được một số bệnh hiểm nghèo. Nhiều đêm anh băn khoăn không sao ngủ được. Nhưng anh cũng chẳng làm được gì trong khi bản thân cũng lâm vào cảnh nghèo túng như họ. Nhân có đợt dân làng rủ nhau lên Hoàng Liên Sơn đào vàng anh cũng theo họ đi. Biết đi đào vàng là khó khăn và nguy hiểm, nhưng anh quyết tâm đi vài tháng lấy tiền giúp đỡ gia đình. Ở đây, bệnh sốt rét, thương hàn cũng hoành hành.

Bác sĩ Nguyễn Văn Cường đang khám chữa bệnh trên thuyền.

Là bác sĩ anh không thể làm ngơ trước những người bệnh. Anh cũng được mệnh danh là “bác sĩ nhà quê” và cũng chữa khỏi bệnh cho được khá nhiều người. Làm nghề đào vàng được 3 tháng, anh cũng có một số vốn nho nhỏ trở về quê. Có tiền, anh đã mua ngay một chiếc thuyền để có phương tiện đi lại chữa bệnh và làm nghề kiếm sống, phần để mua thuốc chữa bệnh cho dân, phần để sinh hoạt hàng ngày. Một đận khi cơn bão đã qua thoảng nghe ở đâu đó tiếng kêu la.

Vợ chồng BS. Cường lao thuyền ra ngoài đê tìm kiếm. Thấy trong thuyền, một phụ nữ đang đau bụng trở dạ trong khi chồng đi vắng. Biết sản phụ sắp đến lúc sinh con. Anh giục vợ chuẩn bị cho cả hai mẹ con. Còn anh vừa ngâm mình trong nước lạnh vừa loay hoay tìm thế đỡ cho sản phụ. Khi tiếng trẻ khóc vỡ òa trên mặt sóng, anh mới cố lội về phía bờ. Toàn thân anh rét run. Thấy ngứa, anh lấy tay giũ giũ vạt áo, những con đỉa trâu to bằng hai ba ngón tay, căng máu, lục bục rơi xuống đất...

Khi chúng tôi từ nhà BS. Nguyễn Văn Cường đi ra thì chiều đã vãn. Kế hoạch trong ngày của chuyến đi thực tế không bị phá sản. Có tiếng xe máy nổ gắt quặt vào ngõ nhà bác sĩ. Rất nhanh như khi đến, chiếc xe máy lại vội vã lao ra. Phía sau, dáng BS. Cường lưng đeo chiếc túi, hai tay ôm chặt lấy người lái. Lại có ca bệnh nhân cần cấp cứu đang chờ bàn tay của anh? Bóng anh cứ xa dần, xa dần rồi khuất hẳn vào rặng cây cuối con đường vào làng. Mấy nghệ sĩ nhiếp ảnh đưa máy lên.

Khoảnh khắc của ánh sáng cuộc đời vừa vụt qua. Một khoảnh khắc sáng của cuộc đời mà có lẽ, trong đời cầm máy của người nghệ sĩ có mấy khi chớp được. Khoảng sáng từ trái tim người bác sĩ cứ sáng, cứ sáng trong thẳm sâu cuộc đời nơi đất nghèo vùng chiêm trũng Nho Quan.

  Đỗ Thị Thu Hiền

GS Phan Thị Phi Phi: Người chữa bệnh cho nhân gian và những vui buồn số phận

 (st)

GS Phan Thị Phi Phi năm nay đã ở tuổi 76. Bà sống một mình trong căn hộ chung cư, cùng với một người giúp việc. Tưởng rằng gặp một GS về hưu thì rất dễ. Ai dè, lần nào gọi điện, bà cũng đang trong hội thảo khoa học, hoặc là đang ngồi ghế Chủ tịch Hội đồng bảo vệ luận án Tiến sĩ cho các học trò của mình. Bà bảo: "Muốn được nghỉ ngơi một ngày cũng rất khó, vì công việc cứ cuốn mình đi. Vất vả hơn cả thời chưa về hưu. Nhưng vui, là vì mình vẫn còn giúp ích được cho nhiều người".

Những người quan tâm đến câu chuyện các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam khởi kiện các công ty sản xuất chất độc dioxin của Mỹ những năm về trước hẳn còn nhớ tên GS Phan Thị Phi Phi. Bà là một trong 3 nạn nhân chất độc da cam đầu tiên đệ đơn lên tòa án Hoa Kỳ và chính bà đã đến Hoa Kỳ tham gia phiên tranh tụng đầu tiên giữa luật sư hai bên nhằm đòi công lý cho các nạn nhân bị nhiễm chất độc da cam Việt Nam.
Nhớ lại câu chuyện này, GS Phi Phi không khỏi ngậm ngùi: "Chiến tranh thì qua lâu rồi, nhưng với những nạn nhân chất độc da cam Việt Nam thì chiến tranh vẫn còn đó. Nó không bao giờ đi ra khỏi họ được. Nó là những cơn đau, những méo mó, dị dạng của hình hài, là bệnh tật, là nỗi đau khổ của nhiều thế hệ. Khi tham gia vào các dự án đi khám và chữa bệnh cho các nạn nhân chất độc da cam, tôi thấu tận cùng nỗi bất hạnh mà những gia đình có người bị ảnh hưởng chất độc da cam đang phải chịu đựng".
GS Phi Phi kể, bà đã đi hầu khắp các tỉnh thành có nạn nhân chất độc da cam để tìm hiểu và giúp đỡ họ. Có những vùng, do thiếu hiểu biết, không ít gia đình phải chịu sự kỳ thị của hàng xóm láng giềng vì họ cho rằng cha mẹ, ông bà đã ăn ở thất đức mới sinh ra những đứa con dị tật như vậy. Đó là nỗi đau tinh thần rất âm ỉ với không ít bậc làm cha làm mẹ. Còn nỗi khổ vật chất thì vô vàn. Các nạn nhân chất độc gia cam hầu hết phải đối mặt với đói nghèo, vì sức lao động bị hạn chế. Những căn bệnh như ung thư, xưng khớp, thần kinh… bủa vây họ.

GS Phan Thị Phi Phi (thứ hai từ phải sang) trong buổi lễ bảo vệ Luận án Tiến sỹ Y học của nghiên cứu sinh Đặng Thị Tuyết Minh.

Bà Phi Phi nói: "Cuộc chiến đấu đòi công bằng cho các nạn nhân da cam còn rất lâu dài. Tôi không hy vọng chúng ta thắng tuyệt đối ở vụ kiện các công ty sản xuất hóa chất Mỹ. Nhưng từ vụ kiện này chúng ta kêu gọi được nhiều hơn nữa viện trợ nhân đạo cho các nạn nhân da cam Việt Nam cũng là thành công rồi. Khi mỗi người dân Việt Nam và các tổ chức nước ngoài vào cuộc, chúng ta sẽ có thể cải thiện phần nào đời sống cho những người đang phải gánh chịu thiệt thòi vì chiến tranh". Những số phận con người gặp trong các chuyến đi ám ảnh GS Phi Phi: " Ở Quảng Trị, tôi gặp một gia đình có 4 đứa con đều bị bệnh bại não.  Họ phải cột một cái dây thừng từ ngoài cổng vào sân nhà để con mình có thể vịn vào đấy mà tập đi. Có những người tháng trước tôi đưa luật sư vào tìm hiểu họ còn sống, tháng sau quay lại, ảnh họ đã để trên bàn thờ rồi. Họ chết vì căn bệnh ung thư. Hai nạn nhân chất độc da cam đầu tiên cùng đệ đơn lên tòa án Liên bang Mỹ đến nay cũng đều đã mất cả rồi". Những nỗi đau như vậy khiến chúng ta không thể làm ngơ được.
Theo thống kê không đầy đủ, Việt Nam có khoảng 4 triệu người bị ảnh hưởng chất độc da cam, trong đó có khoảng 3 triệu người có bệnh. Riêng trẻ em, con số bị ảnh hưởng chất độc da cam là gần 200.000. GS Phi Phi bày tỏ: "Đất nước mình còn nghèo, mấy năm nay lại quá nhiều tai họa như lũ lụt, thiên tai, nên sự giúp đỡ dành cho các nạn nhân da cam bị hạn chế đi. Nỗi đau dai dẳng của họ thì vẫn còn đấy. Hàng ngàn người làm cha mẹ đau đớn vì chứng kiến những đứa con mình ra đời không lành lặn về hình hài, không bình thường về trí tuệ và càng đau đớn hơn khi nghĩ rằng lúc mình không còn trên cõi đời này nữa thì ai sẽ chăm sóc cho chúng. Chúng ta tiếp tục có những đứa trẻ sinh sau chiến tranh vẫn bị nhiễm chất độc da cam, vì nhiều vùng đất, vùng nước ở những nơi đã từng bị quân đội Mỹ rải chất độc hóa học vẫn chưa  được làm sạch hoàn toàn".
Là một bác sĩ đã từng để tuổi xuân của mình nơi chiến trường bom đạn, giống như bao nhiêu người lính khác trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, GS Phi Phi hiểu hơn ai hết nỗi đau của những người phải chịu mất mát vì chiến tranh. Ở chiến trường miền Nam ác liệt, GS Phi Phi là Giám đốc một bệnh viện của khu V. Bà trực tiếp cầm dao mổ đẻ, mổ dạ dày, phẫu thuật cứu sống các thương binh. Bà bảo, rất nhiều cựu chiến binh vẫn nhớ bà, gọi điện thăm hỏi người bác sĩ đã cứu chữa mình khi xưa.
Đối mặt với cái chết, với không chỉ là súng đạn mà cả những tai họa trong rừng sâu như bệnh sốt rét, voi tấn công, rắn cắn…người bác sĩ áo trắng hiểu hơn giá trị của mỗi ngày mình đang sống hôm nay. "Ở chiến trường, tôi đã từng bế trên tay những thanh niên Hà Tây, Thái Bình. Những chàng trai to khỏe nhất lại thường bị sốt rét ác tính tấn công đầu tiên. Họ chết trên tay tôi. Đó là những cái chết làm tôi đau xót nhất. Họ quá trẻ, quá đẹp, và chưa từng biết yêu".
 Người chồng yêu quý của GS Phi Phi cũng là một bác sĩ quân y. Họ phải xa cách nhau, mỗi người một chiến trường, để thực hiện nhiệm vụ của những công dân thời chiến. Khi trở về, GS Phi Phi không thể ngờ rằng, chính là gia đình mình cũng đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh.
4 lần sẩy thai liên tiếp vì ảnh hưởng chất độc hóa học ở chiến trường khiến bà không thế tiếp tục sinh con. May là trước khi vào chiến trường, vợ chồng bà đã có với nhau một người con trai. Con trai bà sau này cũng nối nghiệp của cha mẹ. Anh hiện làm Chủ nhiệm Khoa Thận- Lọc máu bệnh viện Việt - Đức Hà Nội.
Những câu chuyện về chiến tranh, về các nạn nhân chất độc da cam khiến GS Phi Phi như đang chìm trong không gian của ký ức. Chỉ đến khi những cuộc điện thoại liên tiếp của học trò mới kéo bà về với hiện tại. Ngày mai bà phải ngồi ghế Chủ tịch Hội đồng bảo vệ luận án TS cho 3 học trò của mình.
Bà bảo: "Học trò cứ chọn mình, biết làm sao. Để có thể đi cùng đường với học trò, để không bị lạc hậu, bị cũ, mình chỉ có một cách là phải học suốt đời. Nghề y, xét cho cùng là một nghề lam lũ vô cùng, vất vả vô cùng, bởi nó liên quan đến sức khỏe, tính mạng của con người".
Tôi rất thích cái chữ "lam lũ" mà bà nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong câu chuyện, khi nói về nghề nghiệp của mình. Bà kể lại câu chuyện, mới đây thôi, khi bà ngồi Hội đồng bảo vệ luận án Tiến sĩ cho một học trò nữ. Anh trai cô ấy, một nhà thơ, sau buổi bảo vệ đã rưng rưng nước mắt tâm sự với bà rằng, anh ta không thể ngờ rằng em gái mình đã phải vất vả, học nhằn, hy sinh nhiều đến thế để đạt tới danh vị bác sĩ, Tiến sĩ.
Nghề Y thật quá cực nhọc. Bà rất đồng cảm với suy nghĩ này. Làm người thầy thuốc, không học thực, nghĩa là coi thường sinh mạng của người khác. Hơn cả mọi cám dỗ của hào quang vật chất, danh vị nào đấy, người thầy thuốc phải trọng danh dự của chính mình bằng cách khuya sớm rèn giũa mình, không quản ngại khó khăn vì người bệnh, và phải chiếm lĩnh những đỉnh cao khoa học.
Khi tôi nói về câu chuyện y đức, một câu chuyện mà không ít người trong xã hội đang bức xúc vì những biến thái của nó, GS Phi Phi nói: "Thế hệ già của chúng tôi giữ gìn chuyện y đức lắm.  Học trò của tôi họ rất hiểu tính tôi, không bao giờ họ đưa tiền cho tôi.  Tuy nhiên, trong số những người làm nghề trẻ hiện nay không phải ai cũng biết giữ gìn. Họ nói, vì đời sống của họ còn khó khăn, lương thấp, họ phải nuôi cha mẹ già, lo cho con cái ăn học…".
Nghề bác sĩ là nghề gần tiền. Người làm nghề phải biết kiềm chế lòng tham, phải biết để đồng tiền đứng ngoài công việc của mình. Đây có lẽ là điều mà GS Phi Phi muốn nói với học trò của mình, bằng cả cuộc đời hết mình vì bệnh nhân của bà. Về hưu, muốn một ngày thảnh thơi đối với GS Phi Phi cũng rất khó. Bệnh nhân đến nhờ giúp đỡ thuốc thang, tư vấn, xin thuốc miễn phí.
Rồi học trò đến nhờ giúp đỡ tư liệu, hướng dẫn. Rồi liên miên các cuộc hội thảo chuyên ngành, mà bà với vai trò một GS uy tín chuyên ngành miễn dịch học và sinh lý bệnh học, bà không thể từ chối. Bà tự an ủi, thôi thì có nhiều người đang cần mình, mình phải giúp đỡ họ. Mình hạnh phúc là còn giúp đỡ được nhiều người.
Tôi muốn hỏi GS Phi Phi một điều, rằng trong suốt cuộc đời làm nghề bác sĩ của mình, bà cảm nhận niềm vui lớn nhất mà nghề nghiệp mang lại trong những khoảnh khắc nào.
Thay vì câu trả lời, bà nói như tâm sự: "Tôi vui khi mình chỉ định cho bệnh nhân một loại thuốc mà họ có thể khỏi bệnh ngay sau đó. Nhưng tôi mừng hơn nếu ngoài bệnh tật cụ thể, mình giải quyết được cả những lo âu về mặt tinh thần cho bệnh nhân. Làm cho một người bệnh giữ được tinh thần thoải mái trước bệnh tật mới là điều quan trọng. Nghề Y dạy tôi rằng, một thầy thuốc giỏi nhất cũng không phải là thần thánh. Nghĩa là con người chúng ta vừa nỗ lực vượt qua bệnh tật, số phận, nhưng đồng thời lại phải biết chấp nhận số phận. Với những người mắc phải những căn bệnh hiểm nghèo mà y học không thể giúp họ được, tôi an ủi họ và cố gắng làm thế nào đó để họ chấp nhận nỗi đau đớn của mình, vượt qua nó bằng một niềm tin tinh thần. Tất cả chúng ta không ai chống được quy luật "sinh, lão, bệnh, tử" ở đời".
Những lời tâm sự ấy của GS Phi Phi chính là những chiêm nghiệm bà có được, không chỉ từ những năm tháng làm người chữa bệnh cho nhân gian, mà còn từ những cảm nhận sâu sắc về cuộc đời, về số phận mỗi con người, trong đó có số phận của chính mình. Những mất mát về tuổi trẻ, về thiên chức phụ nữ vì chiến tranh đã dạy cho bà bài học phải biết chấp nhận số phận. Không ai chọn được thời đại mình sinh ra và chúng ta buộc phải học cách sống cùng với những vui sướng hay khổ đau, bất hạnh thời cuộc. Nhờ cách đó, chúng ta hiểu thêm giá trị của ngày đang sống và biết yêu những cuộc đời xung quanh mình.
Tiễn tôi ra về, GS Phi Phi cứ nhắc mãi: "Em hãy viết về tôi và công việc của tôi như cái cách em viết về một con người bình dị, một công việc bình dị trên đời, nhé"

Nữ hoàng tên miền Việt Nam và giấc mơ nâng tầm đất nước

"Con người tôi vô cùng hồn nhiên và hướng đến sự tự do cho mình và xã hội. Tôi lựa chọn cuộc sống đó và doanh nhân chỉ là phương thức để tôi hiện thực hóa giấc mơ của mình", chị tâm sự.

Nữ doanh nhân trẻ Lê Thúy Hạnh - TGĐ Công ty Cổ phần Tiếp thị số - Digital Marketing,.Jsc

Lớp 6: Ám ảnh giấc mơ ngoại giao

Sinh ra trong một gia đình cả bố và mẹ đều là bác sỹ, tuổi thơ của chị Lê Thúy Hạnh (hiện là Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tiếp thị số - Digital Marketing,.Jsc) trôi qua êm đềm như bao bạn bè cùng trang lứa ở miền đất nắng gió Hà Tĩnh. Tự nhận mình học không giỏi bởi năm nào đi thi, dù là môn văn, toán hay tiếng Anh "cũng đạt giải với số điểm không cao", nhưng trong quá trình học chị luôn tự chủ về suy nghĩ của mình.

Hồi lớp 6, khi tình cờ đọc một bài báo về một hoa hậu tài năng tốt nghiệp trường ngoại giao, Hạnh cảm tưởng cô gái này hẳn sẽ được giao lưu với nhiều nền tri thức trên thế giới. Hình ảnh đó khiến cô học trò nhỏ đau đáu suốt nhiều năm trời. Trước thềm kỳ thi đại học, dù biết học lực không giỏi trong lớp, đi thi đã là một sự mạo hiểm nhưng Hạnh vẫn quyết tâm thi vào Học viện Quan hệ Quốc tế (nay là Học viện Ngoại giao), bất chấp sự khuyên ngăn của thầy hiệu trưởng và giáo viên dạy tiếng Anh.

"Khi đặt mục tiêu, mình phăng phăng thực hiện thôi chứ không quan tâm đến ý kiến của người khác", chị Hạnh chia sẻ. Đến khi nhận được giấy báo đỗ trung cấp ngoại giao, chị vẫn quyết định "khăn gói quả mướp" ra Hà Nội học. Nhập học, chị mới được thông báo bị nhầm điểm và được chuyển lên hệ đại học. Cùng lúc đó, chị cũng nhận được giấy báo đỗ của trường ĐH Ngoại ngữ Hà Nội. "Cuộc đời tôi nhiều lần như thế. Từ bé đến lớn luôn gặp trở ngại và điều quan trọng mình phải vượt qua nỗi sợ hãi để đạt được nó", chị tâm sự.

Năm nhất đại học: Viết tự luận cuộc đời

Ở trường, triết và văn hóa học là hai môn chị rất yêu thích. Bắt đầu từ năm nhất, chị đã viết tự luận (một dạng nhật ký câu hỏi) về cuộc đời. Mỗi buổi sáng bước chân ra đường, đi học, gặp gỡ mọi người, tối về chị đều đặt ra những câu hỏi và tự hóa thân thành hai con người khác nhau để vấn đáp bằng kiến thức triết học và những lý luận sắc bén.

Ngoài những giờ lên giảng đường và miệt mài trong thư viện, chị cũng tham gia các hoạt động ngoại khóa như khiêu vũ, bóng bàn, gia nhập câu lạc bộ để thường xuyên trau dồi kiến thức và rèn luyện cho mình cốt cách của một người thực hiện sứ mệnh. Ngay từ khi chân ướt chân ráo bước vào đại học, chị đã sống có lý tưởng như thế.

Sự hồn hiên trong từng cử chỉ và đôi mắt biết nói khiến người tinh ý có thể nhận ra thẳm sâu trong người phụ nữ dung dị và khiêm tốn này là một con người luôn luôn đổi mới, sáng tạo, thích học hỏi những điều mới mẻ và khám phá thế giới nội tâm người khác. Thích đến những vùng đất mới nhưng chị có một nguyên tắc là đã đi đến nơi sẽ không trở lại vùng đất ấy nữa. Bởi thế giới rộng lớn, nếu đi lại chị sẽ không còn thời gian để đến những vùng đất khác. Hơn nữa, chị thích để cảm xúc còn nguyên vẹn như dấu ấn ban đầu.

Có lẽ sở thích ưa khám phá từ nhỏ đã phần nào hun đúc nên giấc mơ làm ngoại giao trong chị. Chọn ngoại giao, chị muốn đưa những gì tinh túy nhất từ hình ảnh con người, thiên nhiên Việt Nam,... đến với cộng đồng nước ngoài. "Thương hiệu hay hình ảnh của một quốc gia được nâng lên sẽ là một thứ tài sản mềm lớn giúp không chỉ các doanh nghiệp, mà từng con người tự hào về đất nước mình sinh sống", chị chia sẻ.

"Mọi người nói tôi là Nữ hoàng tên miền"

Khi giấc mơ đó ám ảnh, chị đến với internet vì nghĩ rằng không có một phương tiện, cách thức nào hiệu quả và đột phá hơn. Có trong tay một tài khoản Yahoo do người bạn gốc Campuchia lập cho, chị Hạnh bước vào không gian chat trên toàn cầu hoàn toàn mở. Chị nhận ra internet chính là con đường để thực hiện giấc mơ của mình.

Với tư duy sắc bén, chị Hạnh hiểu rằng để có được thông tin trên mạng phải có trang web, mà muốn có website phải có tên miền, nơi chị có thể khai thác "mảnh đất" để gieo tất cả những "hạt mầm" của mình.

Chị bắt đầu dành dụm tiền mua nhiều tên miền hơn. "Càng ngày, số lượng tên miền của tôi lên đến hàng nghìn, và mọi người nói tôi là nữ hoàng tên miền. Thực sự tôi không đam mê tên miền như một thứ tài sản mà đối với tôi, chúng như một mảnh đất để ươm mầm thôi", chị tâm sự.



Chị Lê Thúy Hạnh (ngoài cùng bên phải) và các cộng sự tại Tập đoàn Micronet.

Trong kinh doanh, ý tưởng quan trọng, nhưng mảnh đất ươm mầm cũng rất cần thiết và giải pháp thực hiện nó cũng quan trọng không kém. Digital Marketing với sự hậu thuẫn của Tập đoàn Micronet đã nhanh chóng trở thành đơn vị tiên phong trong lĩnh vực tiếp thị số tại Việt Nam, chuyên tư vấn, đào tạo, nghiên cứu thị trường và chuyển giao công nghệ tiếp thị số.

Trong vòng 7 năm, chị Hạnh cùng chồng và đồng nghiệp đã nghiên cứu ra một sản phẩm mang tên "Open Web" nhằm tối ưu hóa tất cả những mảnh đất này. Thay vì phát triển từng mảnh đất một, công ty quy hoạch thành khu, từ đó ươm những hạt giống vào đó. Open Web là sản phẩm công nghệ Việt tích hợp giữa mạng xã hội, diễn đàn, blog và nhiều hình thức khác nhưng ở dạng siêu liên kết website, xây dựng trên nền một tài khoản, có thể truy cập hàng nghìn trang web. Open Web là giải pháp truyền thông và kinh doanh hợp nhất hướng đến xây dựng một xã hội điện tử trong đó có 36 lĩnh vực quan trọng trong xã hội. 36 lĩnh vực là 36 mạng bao gồm mạng nông nghiệp, mạng văn hóa xã hội, mạng giáo dục, mạng ô tô, mạng bất động sản...

Nếu giải pháp đó hoàn thành, xem như giấc mơ từ ngày lớp 6 của chị: xây dựng đất nước Việt Nam trên mạng internet toàn cầu sẽ thành hiện thực. Đó là một Việt Nam toàn khác biệt với tất cả những gì đẹp đẽ, tinh túy, được sắp xếp gọn gàng và hình ảnh của VN sẽ lên tầm quốc tế.

Trong lúc khó khăn, thay vì các dự án lớn, chị Hạnh tập trung vào những dự án nhỏ để phục vụ cho công việc trước mắt. Ngoài ra, chị cũng đang tìm kiếm các nhà đầu tư "Angel" để họ hiểu những tâm huyết và tham gia cùng mình.

Làm doanh nhân để hiện thực hóa giấc mơ

Ngay từ nhỏ đã thiên về các môn học xã hội, đến thời điểm này chị Hạnh nhận thấy thế mạnh của mình chính là công tác xã hội. Một khi phát huy hơn nữa thế mạnh này, chị tin mình sẽ làm được nhiều việc có ích.

"Trước đây, tôi có đọc cuốn sách "Mẹ Teresa", người sinh cùng tháng 4 giống tôi. Tôi cảm tưởng mình có một phần lối suy nghĩ của bà. Con người tôi vô cùng hồn nhiên và hướng đến sự tự do cho mình và xã hội. Tính cách đó khiến tôi hạnh phúc và làm mọi người vui vẻ. Song đôi khi lối sống quá hồn nhiên, nhiều người muốn " bắt nạt" mình. Nhưng tôi đã lựa chọn cuộc sống đó và doanh nhân chỉ là một trong những cách thức để tôi hiện thực hóa giấc mơ của mình", chị tâm sự.

Đối với chị, doanh nhân không gắn liền với tiền. Mở doanh nghiệp là phương thức để chị thực hiện ước mơ khiến cộng đồng thế giới biết đến đất nước - con người Việt Nam.

"Doanh nghiệp là con đường cực kỳ tốt để thực hiện mọi thứ. Có thể sau này tôi sẽ làm một DN xã hội phù hợp với con người mình hơn", chị tiết lộ.
(st)

http://www.dailymail.co.uk/home/index.html